Να γυρίσουμε το σχολείο από την ανάποδη
"Το σχολειό μας στην υπερανάπτυξή του έπεσε ανάποδα με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω. Αναποδογυρίστηκαν τα οχήματα και τα περιεχόμενα, οι αξίες και οι συμπεριφορές, οι στόχοι και οι σκοποί. Άλλαξε κατεύθυνση χωρίς να το αντιληφθούμε. Το κεφάλι και το μυαλό έγιναν τα πιο σημαντικά μέρη, ενώ τα χέρια και το σώμα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Και είναι το βάρος του κεφαλιού που το γύρισε ανάποδα... " από τη "Μη βίαιη Επανάσταση" του Κώστα Φωτεινού
"Το σχολείο είναι βαρετό" αποφάνθηκε ο Ηλίας Κ. στην πρώτη Δημοτικού ."Δεν μου χρειάζονται αυτά που μαθαίνω" συμπλήρωσε στην απελπισμένη μαμά του, που δεν ξέρει τι να τον κάνει.
Και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα που δημιουργείται, καθώς το παιδί δεν αντιλαμβάνεται τη σχέση μεταξύ γνωστικών αντικειμένων και χρησιμότητας τους, γιατί πολύ απλά αυτά τα δύο δε συνδέονται με τη ζωή του.
Κι ενώ το σχολειό και δεν εννοώ μόνο τα τυπικά σχολεία, αλλά ότι άτυπο υπήρξε από τη στιγμή που ο άνθρωπος οργανώθηκε σε κοινότητες και κοινωνία, ενώ το σχολειό λοιπόν, δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τη ζωή καλύπτοντας είτε τις ανάγκες του ανθρώπου να ανήκει σε ομάδα, να εξελίσσεται, να μαθαίνει, είτε κοινωνικές ανάγκες, βρέθηκε να αποκόπτεται από τη ζωή, σαν σύστημα συμπαρασύροντας μαζί του και όλους όσους εμπλέκονται σε αυτό.
Έβαλε ένα βιβλίο ανάμεσα στο μαθητή και στη ζωή. Και ο μαθητής για να συνδεθεί με τη ζωή του πρέπει να διαβάσει το βιβλίο, που κάποιος άλλος έγραψε γι΄αυτόν. Και αυτός ο κάποιος δεν είναι μόνο ο δάσκαλος, είναι και ο γονιός και η κοινωνία γύρω του.
Η ζωή μπροστά κυλάει και εμείς διαβάζουμε το manual. Είναι σαν το GPS που μπήκε ορμητικά στη ζωή μας και το εμπιστευόμαστε τυφλά. Ο λασπόδρομος μπροστά και εμείς κοιτάμε το GPS.Και κολάμε.
Ο δρόμος μπροστά μας αληθινός φωνάζει και εμείς πάψαμε να εμπιστευόμαστε τι αισθήσεις και τη διαίσθησή μας, τον εαυτό μας δηλαδή και τον αποθέσαμε, τον παραδώσαμε ολάκερο, ψυχή τε και σώματι στην τεχνολογία και στην κάθε είδους εξουσία.
Να γυρίσουμε λοιπόν το σχολειό ανάποδα και να το βάλουμε από την καλή. Να ξαναβρεί το ρόλο του. Να αντιληφθεί το σχολειό ότι δεν μπορεί να διδάσκει τα παιδιά σε μια σχέση αντιμέτωπη, όπου τα παιδιά γίνονται παθητικοί δέκτες. Γιατί αυτό έρχεται από το παρελθόν και τα παιδιά έρχονται από το μέλλον. Μπορεί όμως και οφείλει, αυτός είναι ο ρόλος του, να δημιουργήσει ένα πλαίσιο μαθητείας όπου παιδιά, δάσκαλοι, γονείς και κοινωνία θα συμμαθητεύουν στην ανακάλυψη του εαυτού του ο καθένας και της εύρεσης του σκοπού της ζωής του. Ποιος είμαι και τι είναι αυτό που θα κάνω, χωρίς να υπάρχει σύγκρουση ανάμεσά τους. Μόνο τότε θα υπάρχει αρμονία και χαρά στη ζωή. Μόνο τότε απελευθερώνεται ο άνθρωπος. Και αυτός είναι ο λόγος ύπαρξης του σχολείου. Και για μένα ο μόνος και κύριος λόγος.
" Γνώρισε τον εαυτό σου και ο κόσμος θα σου ανήκει" Ηράκλειτος 6ο αι.π.Χ.. Το ίδιο έλεγε και ο Σωκράτης 5αι. πΧ. με το " γνῶθι σαὐτόν" που υποστήριζε ότι εάν γνωρίσουμε τον εαυτό μας τότε με έμπνευση θα αποκτήσουμε κάθε γνώση.
Που μπορούμε να το κάνουμε αυτό εύκολα και φυσικά; Μέσα στη φύση. Γιατί η φύση είναι η φύση μας. Και οφείλουμε να την αναζητήσουμε. Είτε να τη βάλουμε στην καθημερινότητά μας είτε να την εντάξουμε στον αστικό τρόπο ζωής, που δημιουργήσαμε.
Να δούμε το παιδί και τις ανάγκες του. Την ανάγκη να παίζει, να ανήκει σε ομάδα και να είναι αποδεκτό με όλες τις εκφάνσεις των συναισθημάτων του, τα οποία συναισθήματα με τη συμμαθητεία θα μάθει να τα διαχειρίζεται προς όφελος δικό του και της ομάδας που ανήκει. Να δημιουργήσουμε το πλαίσιο να εξελιχθεί συναισθηματικά, σωματικά, γνωστικά, πνευματικά.
Η εικόνα μικρών παιδιών στη φύση να εργάζονται, για να ικανοποιήσουν δικές τους ανάγκες, να στήνουν τα τραπέζια που θα τρώνε, να χτίζουν σπιτάκι για να βάλουν τα εργαλεία τους κ.ά., παιδιών που σκαρφαλώνουν στα δέντρα, που τρέχουν ελεύθερα στα χωράφια με εμπιστοσύνη στον εαυτό τους ότι θα τα καταφέρουν, παιδιών που κάθονται σε κύκλο και μιλάνε για όσα ζούνε και νιώθουν και ζητάνε βοήθεια, που ακούνε με ενσυναίσθηση τους άλλους γύρω τους.
Η εικόνα παιδιών που μαθαίνουν τη γλώσσα σαν κώδικα επικοινωνίας και σύνδεσης με τους άλλους με πολλές εκφάνσεις, λόγος προφορικός γραπτός ποίηση τέχνη κτλ., τα μαθηματικά σαν μια διαδικασία αντίληψης του κόσμου και επίλυσης προβλήματος, τις φυσικές επιστήμες σαν μέσο κατανόησης εννοιών και εμπειριών σχετικών με τη ζωή και την καθημερινότητα είναι η παιδαγωγική μου εικόνα, που πάντα αναζητούσα. Και τη ζω.
Η υποχρέωση προς τον εαυτό μου ήταν κι είναι να μπορώ να ονειρεύομαι. και η αμέσως επόμενη να μπορώ να τα υλοποιώ.
Εάν κάτι θέλω να ψιθυρίσω στο αυτί ενός μικρού παιδιού την ώρα που γεννιέται είναι. "Ε! ψιτ μικρέ μου άνθρωπε. Γεννήθηκες ονειρευτής και δημιουργός. Δημιουργός σκέψεων, ιδεών και καταστάσεων. Των δικών σου. Μην το ξεχάσεις ποτέ αυτό και μην επιτρέψεις σε κανέναν να σε κάνει να το ξεχάσεις."
Και το φωνάζω με κάθε τρόπο στα παιδιά, την ώρα που περπατάμε στα βουνά. Και είναι αληθινό εκεί. Γιατί το ζουν. Και το φωνάζουν και αυτά " Εαυτέ μου θα σε βρω στην κορυφή του βουνού"
Βέτα Γεωργιάδου
"Το σχολειό μας στην υπερανάπτυξή του έπεσε ανάποδα με το κεφάλι κάτω και τα πόδια πάνω. Αναποδογυρίστηκαν τα οχήματα και τα περιεχόμενα, οι αξίες και οι συμπεριφορές, οι στόχοι και οι σκοποί. Άλλαξε κατεύθυνση χωρίς να το αντιληφθούμε. Το κεφάλι και το μυαλό έγιναν τα πιο σημαντικά μέρη, ενώ τα χέρια και το σώμα έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Και είναι το βάρος του κεφαλιού που το γύρισε ανάποδα... " από τη "Μη βίαιη Επανάσταση" του Κώστα Φωτεινού
"Το σχολείο είναι βαρετό" αποφάνθηκε ο Ηλίας Κ. στην πρώτη Δημοτικού ."Δεν μου χρειάζονται αυτά που μαθαίνω" συμπλήρωσε στην απελπισμένη μαμά του, που δεν ξέρει τι να τον κάνει.
Και αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα που δημιουργείται, καθώς το παιδί δεν αντιλαμβάνεται τη σχέση μεταξύ γνωστικών αντικειμένων και χρησιμότητας τους, γιατί πολύ απλά αυτά τα δύο δε συνδέονται με τη ζωή του.
Κι ενώ το σχολειό και δεν εννοώ μόνο τα τυπικά σχολεία, αλλά ότι άτυπο υπήρξε από τη στιγμή που ο άνθρωπος οργανώθηκε σε κοινότητες και κοινωνία, ενώ το σχολειό λοιπόν, δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει τη ζωή καλύπτοντας είτε τις ανάγκες του ανθρώπου να ανήκει σε ομάδα, να εξελίσσεται, να μαθαίνει, είτε κοινωνικές ανάγκες, βρέθηκε να αποκόπτεται από τη ζωή, σαν σύστημα συμπαρασύροντας μαζί του και όλους όσους εμπλέκονται σε αυτό.
Έβαλε ένα βιβλίο ανάμεσα στο μαθητή και στη ζωή. Και ο μαθητής για να συνδεθεί με τη ζωή του πρέπει να διαβάσει το βιβλίο, που κάποιος άλλος έγραψε γι΄αυτόν. Και αυτός ο κάποιος δεν είναι μόνο ο δάσκαλος, είναι και ο γονιός και η κοινωνία γύρω του.
Η ζωή μπροστά κυλάει και εμείς διαβάζουμε το manual. Είναι σαν το GPS που μπήκε ορμητικά στη ζωή μας και το εμπιστευόμαστε τυφλά. Ο λασπόδρομος μπροστά και εμείς κοιτάμε το GPS.Και κολάμε.
Ο δρόμος μπροστά μας αληθινός φωνάζει και εμείς πάψαμε να εμπιστευόμαστε τι αισθήσεις και τη διαίσθησή μας, τον εαυτό μας δηλαδή και τον αποθέσαμε, τον παραδώσαμε ολάκερο, ψυχή τε και σώματι στην τεχνολογία και στην κάθε είδους εξουσία.
" Γνώρισε τον εαυτό σου και ο κόσμος θα σου ανήκει" Ηράκλειτος 6ο αι.π.Χ.. Το ίδιο έλεγε και ο Σωκράτης 5αι. πΧ. με το " γνῶθι σαὐτόν" που υποστήριζε ότι εάν γνωρίσουμε τον εαυτό μας τότε με έμπνευση θα αποκτήσουμε κάθε γνώση.
Που μπορούμε να το κάνουμε αυτό εύκολα και φυσικά; Μέσα στη φύση. Γιατί η φύση είναι η φύση μας. Και οφείλουμε να την αναζητήσουμε. Είτε να τη βάλουμε στην καθημερινότητά μας είτε να την εντάξουμε στον αστικό τρόπο ζωής, που δημιουργήσαμε.
Η εικόνα μικρών παιδιών στη φύση να εργάζονται, για να ικανοποιήσουν δικές τους ανάγκες, να στήνουν τα τραπέζια που θα τρώνε, να χτίζουν σπιτάκι για να βάλουν τα εργαλεία τους κ.ά., παιδιών που σκαρφαλώνουν στα δέντρα, που τρέχουν ελεύθερα στα χωράφια με εμπιστοσύνη στον εαυτό τους ότι θα τα καταφέρουν, παιδιών που κάθονται σε κύκλο και μιλάνε για όσα ζούνε και νιώθουν και ζητάνε βοήθεια, που ακούνε με ενσυναίσθηση τους άλλους γύρω τους.
Η εικόνα παιδιών που μαθαίνουν τη γλώσσα σαν κώδικα επικοινωνίας και σύνδεσης με τους άλλους με πολλές εκφάνσεις, λόγος προφορικός γραπτός ποίηση τέχνη κτλ., τα μαθηματικά σαν μια διαδικασία αντίληψης του κόσμου και επίλυσης προβλήματος, τις φυσικές επιστήμες σαν μέσο κατανόησης εννοιών και εμπειριών σχετικών με τη ζωή και την καθημερινότητα είναι η παιδαγωγική μου εικόνα, που πάντα αναζητούσα. Και τη ζω.
Εάν κάτι θέλω να ψιθυρίσω στο αυτί ενός μικρού παιδιού την ώρα που γεννιέται είναι. "Ε! ψιτ μικρέ μου άνθρωπε. Γεννήθηκες ονειρευτής και δημιουργός. Δημιουργός σκέψεων, ιδεών και καταστάσεων. Των δικών σου. Μην το ξεχάσεις ποτέ αυτό και μην επιτρέψεις σε κανέναν να σε κάνει να το ξεχάσεις."
Βέτα Γεωργιάδου
